Khác với rạn vòng, các đảo núi lửa có núi cao, sông suối và đất màu mỡ. Đổi lại là động đất và phun trào.
Địa hình cao
Các đảo núi lửa có đỉnh cao hàng trăm tới hàng nghìn mét, tạo ra nhiều vành đai khí hậu trên một diện tích nhỏ.
Điều đó cho phép trồng nhiều loại cây khác nhau và tạo ra đa dạng sinh học cao hơn hẳn đảo san hô.
Có nước ngọt thật
Núi chắn mây và tạo mưa địa hình, còn đá núi lửa giữ nước ngầm.
Vì vậy các đảo này có suối, sông nhỏ và nguồn nước ổn định hơn nhiều so với rạn vòng.
Đất màu mỡ
Tro núi lửa phân huỷ thành đất giàu khoáng, hỗ trợ nông nghiệp thật sự.
Khoai môn, khoai lang, chuối, dừa, ca cao và cà phê đều trồng được, tuỳ độ cao và lượng mưa.
Rừng mưa
Nhiều đảo có rừng mưa nhiệt đới với tỉ lệ loài đặc hữu rất cao.
Vì cô lập giữa đại dương, nhiều loài chỉ tồn tại trên một hòn đảo duy nhất, nên mất rừng ở đó là mất loài vĩnh viễn.
Phun trào
Một số đảo có núi lửa đang hoạt động, và đã có trường hợp cả cộng đồng phải sơ tán.
Người dân vẫn quay lại vì đất tốt, và đó là cân nhắc lặp lại ở mọi vùng núi lửa trên thế giới.
Động đất và sóng thần
Các đảo nằm trên vành đai địa chấn chịu động đất thường xuyên và có nguy cơ sóng thần.
Hệ cảnh báo khu vực và tuyến sơ tán lên cao là hạ tầng bắt buộc ở những nơi đó.
Khoáng sản
Một số đảo núi lửa lớn có mỏ vàng, đồng và niken được khai thác quy mô công nghiệp.
Đó là nguồn thu lớn nhưng cũng là nguồn xung đột về đất đai, ô nhiễm sông và phân chia lợi ích với cộng đồng sở tại.
Nhiều tranh chấp trong vùng bắt nguồn trực tiếp từ các dự án khai khoáng chứ không phải từ nguyên nhân khác.
Đất dốc và xói mòn
Địa hình dốc cộng với mưa lớn khiến xói mòn và sạt lở là rủi ro thường trực.
Phá rừng trên sườn dốc làm vấn đề nặng thêm rất nhiều, và bùn cuốn ra biển còn làm hỏng rạn san hô ven bờ.
Dân số đông hơn
Vì có đất và nước, các đảo núi lửa nuôi được dân số lớn hơn nhiều so với rạn vòng.
Phần lớn dân số của toàn khu vực Thái Bình Dương sống trên nhóm đảo này chứ không phải trên các rạn vòng.
Đa dạng ngôn ngữ cực cao
Một số đảo núi lửa lớn có hàng trăm ngôn ngữ khác nhau được nói trong phạm vi rất nhỏ.
Địa hình núi chia cắt các thung lũng, và sự cô lập đó qua hàng nghìn năm đã tạo ra mật độ ngôn ngữ cao nhất thế giới.
Suối nước nóng và địa nhiệt
Hoạt động núi lửa cho suối nước nóng và tiềm năng địa nhiệt ở một số đảo.
Với những nơi đang trả giá điện rất cao cho dầu nhập, địa nhiệt là nguồn nền ổn định rất đáng giá.
Núi lửa ngầm và đảo mới
Vùng biển này có nhiều núi lửa ngầm, và thỉnh thoảng một ngọn trồi lên tạo đảo mới.
Phần lớn bị sóng bào mòn và biến mất sau vài năm, nhưng vài đảo tồn tại đủ lâu để thực vật bắt đầu định cư.
Rừng và gỗ
Một số đảo núi lửa lớn có rừng gỗ quý và xuất khẩu gỗ là nguồn thu đáng kể.
Khai thác không bền vững đã làm mất rừng nhanh ở nhiều nơi, và hậu quả là xói mòn, mất loài và bùn cuốn ra rạn san hô.
Chuyển sang khai thác có chứng nhận và sang chế biến tại chỗ là hướng được thúc đẩy, nhưng áp lực kinh tế ngắn hạn vẫn rất lớn.
Đảo cao và đảo thấp trong cùng một nước
Nhiều nước có cả đảo núi lửa lẫn rạn vòng trong cùng lãnh thổ.
Điều đó tạo chênh lệch lớn giữa các vùng về nông nghiệp, nước và mức độ rủi ro, và nó là nguồn căng thẳng nội bộ về phân bổ ngân sách.
Hai loại đảo, hai bài toán
Đảo núi lửa lo về sạt lở, phun trào và quản lý rừng; rạn vòng lo về nước ngọt và nước biển dâng.
Vì vậy chính sách cho khu vực Thái Bình Dương không thể áp dụng đồng loạt, và các chương trình hỗ trợ luôn phải phân biệt hai nhóm này.
Hỏi đáp
Vì sao đảo núi lửa có nước?
Núi chắn mây tạo mưa địa hình, và đá núi lửa giữ nước ngầm.
Trồng được gì?
Khoai môn, khoai lang, chuối, dừa, ca cao và cà phê tuỳ độ cao.
Vì sao đa dạng ngôn ngữ cao?
Vì địa hình núi chia cắt các thung lũng, tạo cô lập kéo dài hàng nghìn năm.
Hai loại đảo khác nhau ra sao?
Đảo núi lửa lo sạt lở và phun trào; rạn vòng lo nước ngọt và nước biển dâng.