Vani, đinh hương và những cây trồng từ thời thuộc địa

Mía, vani, đinh hương và ngọc lan tây. Những cây trồng do đế quốc mang tới vẫn định hình nông nghiệp ở đây.

Cây trồng được mang tới

Gần như mọi cây trồng thương mại trên các đảo này đều có nguồn gốc từ nơi khác.

Chúng được các đế quốc mang tới để lập đồn điền, và việc chọn cây nào là quyết định kinh tế của mẫu quốc chứ không của người bản địa.

Mía và lao động

Mía là cây đầu tiên và quan trọng nhất, và nó đòi lượng lao động khổng lồ.

Lao động đó được đưa tới từ châu Phi rồi sau đó từ Nam Á theo hợp đồng, và đó là lý do dân cư các đảo này đa nguồn gốc tới vậy.

Vani

Vani có nguồn gốc từ Trung Mỹ và được mang tới các đảo Ấn Độ Dương trong thế kỷ mười chín.

Vì không có loài ong thụ phấn tự nhiên ở đây, mỗi bông hoa phải được thụ phấn bằng tay trong một khung giờ ngắn mỗi ngày.

Vì sao vani đắt

Thụ phấn thủ công, thời gian quả chín dài và quy trình ủ kéo dài nhiều tháng đều đòi rất nhiều công.

Đó là lý do vani là một trong những gia vị đắt nhất thế giới, chỉ sau nghệ tây.

Giá biến động dữ dội

Giá vani từng tăng gấp nhiều lần rồi sụp đổ trong vòng vài năm.

Với nông dân trồng nó, biến động đó vừa là cơ hội làm giàu vừa là rủi ro phá sản, và nó cũng kéo theo trộm cắp ở các vườn.

Đinh hương và gia vị

Một số đảo trở thành nhà sản xuất đinh hương và các loại gia vị lớn của thế giới.

Cây gia vị hợp với đất núi lửa và khí hậu ẩm, nhưng chúng cũng đưa cả nền kinh tế vào thế phụ thuộc giá hàng hoá thế giới.

Tinh dầu

Hoa ngọc lan tây và các cây cho tinh dầu được trồng để cung cấp nguyên liệu cho ngành nước hoa.

Đây là mặt hàng giá trị cao trên mỗi đơn vị khối lượng, điều rất quan trọng khi chi phí vận chuyển từ đảo rất đắt.

Dừa và cùi dừa khô

Cùi dừa phơi khô từng là mặt hàng xuất khẩu chính của nhiều đảo.

Khi dầu thực vật khác rẻ hơn chiếm thị trường, ngành này suy giảm mạnh và nhiều đồn điền dừa bị bỏ.

Chè trên cao nguyên

Một số đảo núi lửa có cao nguyên đủ cao và mát để trồng chè.

Chè trồng ở độ cao cho lá chất lượng cao hơn, và một số vùng đã xây được tên tuổi trên thị trường thế giới.

Nó cũng là cây trồng dùng nhiều lao động, nên nó giữ được việc làm ở vùng nông thôn miền núi.

Chuyển sang giá trị cao

Hướng đi hiện nay là bán sản phẩm chế biến có thương hiệu và chứng nhận xuất xứ thay vì nguyên liệu thô.

Vani, ca cao và gia vị của một số đảo đã xây được tên tuổi trên thị trường cao cấp, và giá bán chênh lệch rất lớn so với hàng không thương hiệu.

Cây trồng cho thị trường ngách

Ngoài gia vị còn có ca cao, cà phê và trái cây nhiệt đới trồng ở quy mô nhỏ nhưng chất lượng cao.

Với chi phí vận chuyển đắt, chỉ những sản phẩm giá trị cao trên mỗi kilogram mới có lãi khi xuất đi xa.

An ninh lương thực

Dù có nông nghiệp, phần lớn lương thực cơ bản như gạo và bột mì vẫn phải nhập.

Vì vậy các đảo này vừa xuất khẩu nông sản giá trị cao vừa nhập khẩu lương thực cơ bản, một cấu trúc thương mại rất đặc thù.

Thuỷ sản và chế biến

Ngoài nông nghiệp, chế biến thuỷ sản là ngành sử dụng nhiều lao động ở các đảo có cảng tốt.

Nhà máy đóng hộp cá ngừ là một trong số ít cơ sở công nghiệp thật sự ở nhiều nước trong vùng.

Chúng cần điện ổn định và giá hợp lý, nên việc đầu tư năng lượng cũng chính là điều kiện cho ngành này tồn tại.

Nông nghiệp hữu cơ

Một số đảo đã chuyển hẳn sang canh tác hữu cơ trên toàn bộ diện tích.

Với quy mô nhỏ và không thể cạnh tranh về sản lượng, đây là cách tạo khác biệt và tiếp cận thị trường trả giá cao.

Cạnh tranh với du lịch

Lao động trẻ có xu hướng chuyển sang du lịch vì thu nhập ổn định hơn nông nghiệp.

Vì vậy nhiều vườn thiếu người, và giữ được nông nghiệp ở các đảo này nay là vấn đề nhân lực nhiều hơn là vấn đề đất đai.

Hỏi đáp