Là thành viên một khối lớn đổi hoàn toàn bài toán của một nước nhỏ: thị trường lớn, luật chung, và một phần chủ quyền chia sẻ.
Thị trường lớn hơn nhiều lần
Một nước vài trăm nghìn dân bỗng tiếp cận thị trường hàng trăm triệu người mà không có rào cản thuế quan.
Đó là thay đổi lớn nhất với các đảo quốc nhỏ, vì nó xoá bỏ ràng buộc về quy mô thị trường nội địa.
Tự do đi lại
Công dân có thể sống và làm việc ở bất kỳ nước thành viên nào.
Với đảo quốc nhỏ, điều này có hai mặt: người trẻ dễ ra đi hơn, nhưng lao động từ nước khác cũng dễ tới hơn.
Quỹ hỗ trợ vùng
Các vùng có bất lợi tự nhiên, gồm cả đảo và vùng xa, nhận hỗ trợ đầu tư hạ tầng.
Nhiều cảng, sân bay và nhà máy xử lý nước ở các đảo quốc châu Âu được xây bằng nguồn này.
Quy định chung
Luật về môi trường, an toàn thực phẩm, cạnh tranh và lao động áp dụng như nhau cho mọi thành viên.
Với một nước nhỏ, việc chuyển hoá toàn bộ khối lượng quy định đó vào luật trong nước là gánh nặng hành chính rất lớn.
Nghề cá là điểm căng
Chính sách nghề cá chung phân bổ hạn ngạch và quy định ngư cụ cho toàn khối.
Với các nước có truyền thống đánh bắt lâu đời, việc chia hạn ngạch luôn là chủ đề tranh cãi gay gắt nhất.
Nông nghiệp được hỗ trợ
Chính sách nông nghiệp chung cho trợ cấp trực tiếp cho nông dân theo diện tích và theo tiêu chí môi trường.
Với các đảo có ruộng rất nhỏ, cách tính theo diện tích không hoàn toàn phù hợp, nên có các cơ chế điều chỉnh riêng cho vùng đảo.
Đồng tiền chung
Một số đảo quốc dùng đồng tiền chung của khối, số khác giữ đồng tiền riêng.
Dùng chung giúp giảm chi phí giao dịch và rủi ro tỉ giá với thị trường xuất khẩu lớn nhất.
Đổi lại là mất công cụ chính sách tiền tệ riêng, và với nền kinh tế nhỏ nhạy cảm thì đó là đánh đổi thật.
Quy chế đặc biệt cho vùng đảo
Có các cơ chế thừa nhận bất lợi tự nhiên của đảo và vùng xa trong cách áp dụng quy định chung.
Chúng gồm ngoại lệ về thuế, hỗ trợ vận tải và điều kiện riêng cho hàng hoá thiết yếu.
Không phải nước nào cũng tham gia
Một số đảo quốc ở châu Âu chọn không tham gia khối hoặc tham gia ở mức hạn chế.
Họ giữ toàn quyền về nghề cá và về thương mại, đổi lại là mất tiếp cận tự do vào thị trường chung.
Khoảng cách vẫn còn đó
Tư cách thành viên xoá bỏ rào cản pháp lý nhưng không xoá được rào cản địa lý.
Hàng vẫn phải qua tàu hoặc máy bay, và chi phí vận tải vẫn là bất lợi cơ cấu không chính sách nào xoá hết được.
Đại diện trong thiết chế chung
Các nước nhỏ có số ghế ít nhưng tỉ lệ trên đầu người thì cao hơn nước lớn.
Điều đó cho họ tiếng nói vượt quy mô dân số, và nhiều đảo quốc đã dùng vị thế này để đẩy các vấn đề về đảo, về biển và về khí hậu.
Giáo dục và nghiên cứu
Sinh viên từ đảo quốc nhỏ được học ở các đại học khắp khối với cùng điều kiện như sinh viên bản xứ.
Đó là cách một nước không đủ quy mô để có đại học đa ngành vẫn đào tạo được nhân lực ở mọi lĩnh vực.
Các chương trình nghiên cứu chung cũng cho phép nhóm nghiên cứu nhỏ tham gia dự án lớn mà họ không thể tự làm.
Rời khỏi khối
Đã có trường hợp một nước rời khỏi khối, và điều đó lập tức thay đổi tình trạng của các đảo liên quan.
Thủ tục hải quan quay trở lại, và với những nơi vốn dựa vào dòng hàng hoá liền mạch thì đó là gián đoạn lớn.
Cân bằng chung
Với phần lớn đảo quốc châu Âu, lợi ích từ thị trường và hỗ trợ hạ tầng lớn hơn chi phí về quy định và chủ quyền chia sẻ.
Nhưng tranh luận về cán cân đó vẫn tiếp diễn ở mọi nước, và nó gay gắt hơn ở những nơi có ngành đánh bắt lớn.
Hỏi đáp
Lợi ích lớn nhất là gì?
Tiếp cận thị trường hàng trăm triệu người mà không có rào cản thuế quan.
Quỹ hỗ trợ dùng làm gì?
Xây cảng, sân bay và hạ tầng nước ở các vùng có bất lợi tự nhiên.
Điểm căng nhất là gì?
Chính sách nghề cá chung và việc phân bổ hạn ngạch đánh bắt.
Tư cách thành viên xoá được bất lợi địa lý không?
Không — hàng vẫn phải qua tàu hoặc máy bay với chi phí cao hơn.
